- رویداد اول:
زهرا کمانی، رییس مرکز ملی فرش ایران شد.[1]
تصویر 1: زهرا کمانی، رییس مرکز ملی فرش ایران (تصویر از سایت اطلاع رسانی فرش ایران)
در تحولی مهم در حوزه فرش دستباف، زهرا کمانی، دانشآموخته رشته فرش دستباف و رئیس سابق اداره فرش استان تهران، با حکم وزیر صمت به ریاست مرکز ملی فرش ایران منصوب شد. مراسم معارفه وی با حضور قائم مقام وزارت صنعت، معدن و تجارت، و همچنین فعالان حوزه فرش دستباف ایرانی در ۲۰ اسفند ۱۴۰۳ در محل وزارت صنعت، معدن و تجارت برگزار گردید.
تصویر 2: جلسه معارفه رییس مرکز ملی فرش ایران (تصویر از ریحانه میروهابی)
محمدصادق مفتح، قائم مقام وزیر صمت، در مراسم معارفه، عنوان کرد، یکی از ظرفیتهای بزرگ کشور، افزایش تولید و صادرات فرش دستباف است.
وی بر نقش کلیدی فرش دستباف در اشتغالزایی و رونق اقتصاد روستاها تاکید کرد و به تاثیرات آن در توسعه صادرات کشور اشاره نمود.
قائم مقام وزیر صمت، با بیان اینکه آقای وزیر بر رشد و رونق این حوزه در همه ابعاد اعم از اشتغالزایی و زنجیره تامین مواد اولیه تولید تاکید جدی دارد و معتقد است که توسعه زنجیره تامین، در نهایت منجر به افزایش تولید و توسعه صادرات فرش دستباف ایرانی میشود، رشد و توسعه قالی ایران را از برنامههای اصلی وزارت صنعت، معدن و تجارت دانست.
مفتح به سابقه و پیشینه کاری زهرا کمانی در حوزه قالی ایران و شناخت ایشان نسبت به چالش های مشکلات فرش دستباف ایران اشاره نمود و به مشاهده شکوفایی و رشد بیشتر در تولید و صادرات فرش ایران در آینده ای نزدیک، ابراز امیدواری کرد.
زهرا کمانی نیز با اشاره به چالشهای پیش روی فرش دستباف ایران، از جمله تحریمها و عقبماندگی در فناوریهای نوین، بر عزم خود برای احیای جایگاه قالی ایرانی در بازارهای جهانی تاکید کرد.
تصویر 3: جلسه معارفه رییس مرکز ملی فرش ایران (تصویر از سایت اطلاع رسانی فرش ایران)
برنامههای زهرا کمانی برای احیای فرش دستباف ایرانی: از حرف تا عمل
در مراسم معارفه، خانم کمانی با اشاره به برنامههای خود برای احیای فرش دستباف ایرانی، بر چند محور کلیدی تاکید کرد:
- افزایش تولید فرش دستباف ایرانی
- بازاریابی و توسعه صادرات در بازار های بین المللی
- استفاده از فناوری های روز دنیا
- حمایت از بافندگان و توجه به بیمه آنها
تصویر 4: جلسه معارفه رییس مرکز ملی فرش ایران (تصویر از ریحانه میروهابی)
- رویداد دوم:
کارگاه ماهانه "گره بزنیم، قالی ببافیم" در موزه کودکی ایرانک با پشتیبانی بنیاد فرش رشتی زاده برگزار شد.
تصویر 5: افتتاحیه برنامه گره بزنیم قالی ببافیم در موزه کودکی ایرانک با حضور علاقمندان به حوزه هنر و کودک و همچنین حضور ارزشمند خانم مرضیه برومند
موزه کودکی ایرانک، با همکاری بنیاد فرش رشتیزاده و مجموعه ایرانگره، میزبان برگزاری کارگاه های آشنایی با قالی ایرانی با عنوان «گره بزنیم، قالی ببافیم، قصه بگوییم و ترانه بخوانیم» شد.
در این رویداد، به منظور آشنایی کودکان و نوجوانان و والدین آنها با هنر و فرهنگ فرش دستباف ایرانی، چندین کارگاه مناسب گروه های سنی مختلف طراحی شده است. کارگاه های آموزشی و تفریحی این رویداد به شرح زیر می باشد:
- آشنایی با فرآیند هنر قالی بافی همراه با قصه خوانی و ترانه خوانی:
در این کارگاه، قصههای جذاب و شنیدنی و ترانه های زیبا به همراه محتوای تصویری و ویدیویی دربارهی مراحل مختلف قالیبافی، کودکان را با این هنر اصیل آشنا می کند.
تصویر 6: کارگاه آشنایی با مراحل قالی بافی با قصه خوانی
- آشنایی با الیاف پشمی و ریسندگی به روش سنتی
در این کارگاه، کودکان با لمس مستقیم الیاف پشم با مواد اولیهی تولید فرش دستباف آشنا شده و با استفاده از دوک های ریسندگی، پشم ریشی به روش سنتی را توسط استاد هادی پورجهان آموزش دیده و به صورت عملی انجام می دهند.
تصویر 7: کارگاه آشنایی با الیاف پشمی
تصویر 8: کارگاه آشنایی با ریسندگی پشم
- طراحی و نقاشی نقشه قالی (پازل فرش کاغذی)
خلاقیت کودکان در این کارگاه، با رنگآمیزی پازلهای نقشه قالی به شکلی زیبا و جذاب شکوفا می شود. به نحوی که هر کدام از پازل ها گویای یک بخش کوچکی از دنیای رنگارنگ رنگ آمیزی نقشه قالی است. در پایان با الصاق این پازل ها به یکدیگر، یک نقشه قالی زیبا توسط کودکان خلاق پدید می آید.
تصویر 9: کارگاه آشنایی با طراحی و نقاشی قالی
- گره زنی و بافت قالی بر روی دار قالی
این کارگاه، مهمترین و جذابترین بخش این دوره ها می باشد. با توجه به اینکه در طول برنامه یک دار قالی توسط یک بافنده چیره دست خانم لیلا جلالی در حال بافت می باشد، کودکان می توانند ابتدا نحوه گره زدن را از ایشان یاد بگیرند و سپس یک گره بر روی قالی بزنند و برای اولین بار حس شیرین قالی بافی را تجربه کنند و همچنین با تمام ابزار و روند قالی بافی آشنا شوند.
تصویر 10: کارگاه آشنایی با گره زنی و بافت قالی
- ساخت نخستین قالی من همراه با فعالیت های کاردستی
در این کارگاه، هر بار با یک روش، یعنی استفاده از زیر ساخت کاغذی، پارچه ای و یا ... کودکان می توانند در ساخت اولین قالی زیبای خود اقدام نمایند. در این کارگاه اجزای اصلی قالی مانند لچک، ترنج، حاشیه و گل های قالی توسط کودکان ساخته می شود و به صورت اشتراکی در بوم های زیبا قرار می گیرد.
تصویر 11: کارگاه ساخت نخستین قالی من
موزه کودکی ایرانک یکی از نهادهای فرهنگی وابسته به موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان است که بر پایه پژوهشی بیستوپنج ساله در حوزه تاریخ ادبیات کودکان و مطالعات کودکی شکل گرفته است. از آنجا که هدف از برپایی این موزه، آشنایی همگان با تاریخ فرهنگ کودکی ایران زمین و ترویج فرهنگ موزهگردی به ویژه در میان نسل کودک، نوجوان و جوان است، در همکاری مشترک با بنیاد فرش رشتی زاده و اجرای مجموعه ایران گره، رویداد «گره بزنیم، قالی ببافیم» از تاریخ 30 شهریور 1403 آغاز شده و تا پایان بافت قالی در این موزه به صورت ماهانه برگزار خواهد شد.
لازم به ذکر است، در ایام نوروز 1404 نیز این برنامه در سه روز اجرا شد که با استقبال بینظیر کودکان و خانوادهها همراه گردید و فرصتهای تازهای را برای آشنایی با این هنر اصیل ایرانی فراهم نمود.
- رویداد سوم:
انجمن ملی زنان کارآفرین از مجموعه ایرانگره در قم بازدید کرد.[2]
در تاریخ سوم بهمن ماه ۱۴۰۳، اعضای محترم دو انجمن ملی زنان کارآفرین و انجمن صنفی زنان مدیر کارآفرین، به دعوت زهرا شوندی، عضو فعال این انجمن و مدیر اجرایی مجموعه ایرانگره، سفری دو روزه به شهر قم را آغاز کردند. این سفر با هدف آشنایی عمیقتر با دستاوردهای شرکت کارآفرین ایران گره و همچنین آشنایی با کسب و کار زنان کارآفرین دیگر در استان قم و تبادل تجربیات در راستای ارتقاء سطح کارآفرینی در بین زنان کشور، طراحی شده بود.
تصویر 12: بخشی از سفر انجمن ملی زنان کارآفرین به استان قم
بازدید از مجموعه کارآفرین ایرانگره فعال در حوزه فرش دستباف ایران
از آنجا که یکی از مهم ترین فعالیت های هر دو انجمن زنان کارآفرین، بازدید از کسب و کار زنان خلاق و پیشرو در حوزه های مختلف کارآفرینی می باشد، بازدید از مجموعه ایران گره به عنوان شرکت کارآفرین در استان قم، انجام شد. مجموعه ایران گره، بهعنوان مرکز استراتژیک فرش دستباف ایران و همچنین مرکز جامع صدور شناسنامه و گواهی مالکیت فرشهای دستباف ایرانی شناخته میشود که این خدمات را از استان قم آغاز کرده و به کل ایران و برخی از کشورهای دیگر ارائه می دهد. آقای محمدرضا رشتیزاده، بنیانگذار این مجموعه، و خانم زهرا شوندی، مدیر مجموعه، اعضای انجمن را با هنر و فرهنگ فرش دستباف ایرانی، پلتفرم جامع ایران گره، و مراحل دقیق تهیه شناسنامه برای فرشهای دستباف و شیوههای ارائه خدمات به مشتریان آشنا کردند. این بازدید فرصتی طلایی برای انتقال تجربه، تبادل نظر و آشنایی با فرش دستباف ایران فراهم آورد.
تصویر 13: بازدید اعضای فعال انجمن زنان کارآفرین از مجموعه ایران گره
لازم به ذکر است انجمن زنان کارآفرین علاوه بر بازدید از مجموعه ایران گره، از چند کسب و کار کارآفرین دیگر در استان قم بازدید نمودند که این بازدید ها از صنایع مختلف، در آینده منجر به همکاری انجمن زنان کارآفرین و مجموعه ایران گره و مجموعه های کارآفرین دیگر خواهد شد. ادامه بازدیدها به شرح زیر می باشد.
- بازدید از شرکت دانش بنیان ایستا صنعت وطن با کارآفرینی خانم فائزه هاشمیان (موسس برند آربیانا و مدیر خانه نانو)
تصویر 14: بازدید از شرکت دانش بنیان ایستا صنعت وطن
- بازدید از کتابخانه کودک و نوجوان ویستا ۱ (عضو گروه با من بخوان با پشتیبانی بنیاد فرش رشتی زاده)
تصویر 15: بازدید از کتابخانه کودک و نوجوان ویستا بجهت ترویج کارآفرینی اجتماعی
- بازدید از مرکز رشد و فناوری دانشگاه قم و برگزاری نشست از ایده تا عمل برای دانشجویان علاقمند به کارآفرینی
تصویر 16: نشست از ایده تا عمل و کارگاه انتقال تجربه بین کارآفرینان و دانشجویان
- بازدید از نمایشگاه توانمندی های اتاق بازرگانی قم و برگزاری نشست با کانون زنان بازرگان استان قم
تصویر 17: نشست مشترک انجمن زنان کارآفرین با کانون زنان بازرگان استان قم
- بازدید از مرکز کارآفرینی به آفریدان با مدیریت خانم کریمی
تصویر 18: آشنایی با موسسه به آفریدان، فعال در حوزه کارآفرینی اجتماعی در استان قم
- بازدید از کسبوکار خانم واعظ جوادی در حوزه پوشاک (موسس برند والا جامگان)
تصویر 19: آشنایی با فعالیت های کارآفرینی والا جامگان در حوزه پوشاک
- بازدید از هجدهمین نمایشگاه فرش دستباف استان قم و غرفه خانم فاطمه محمدی به عنوان یکی از زنان فعال در بازار فرش دستباف ابریشم قم
تصویر 20: بازدید از نمایشگاه فرش دستباف ابریشم قم
- رویداد چهارم:
دوره های آموزشی و نشست های تخصصی فرش دستباف قم در اتاق بازرگانی برگزار شد.
نخستین رویداد منطقهای فرش دستباف قم با هدف ارتقای دانش و هماندیشی در حوزه فرش دستباف، به همت مرکز ملی فرش ایران و با همکاری اداره صنعت، معدن و تجارت استان قم و نهادهای تخصصی فرش دستباف، از جمله اتحادیهها و انجمنهای فعال در این حوزه، در محل اتاق بازرگانی قم برگزار شد. این رویداد که شامل پنج نشست تخصصی و سه دوره آموزشی بود، با توجه به نیاز فعالان عرصه فرش دستباف قم، طراحی شده و از تاریخ ۱۳ تا ۳۰ اردیبهشتماه ۱۴۰۴ با حضور اساتید، پیشکسوتان و متخصصان ملی برگزار گردید.
تصویر 21: نشست تخصصی ویژه فعالان فرش دستباف قم در اتاق بازرگانی قم
نشست اول: بررسی چالشها و راهکارهای بازاریابی و فروش فرش دستباف با ارائه استاد مهدی کشاورز افشار
نخستین روز از نشستهای تخصصی فرش دستباف استان قم، ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۴، با حضور جمعی از مسئولان، صاحبنظران و فعالان این حوزه برگزار شد. این نشست با ارائهی استاد مهدی کشاورز افشار به بررسی مسائل بازاریابی و فروش فرش دستباف اختصاص داشت. استاد کشاورز با نگاهی میانرشتهای، فرش دستباف را بخشی از صنایع خلاق دانست و بر اهمیت شفافسازی بازار، توجه به مالکیت فکری و برقراری تعادل میان اصالت هنری و توجیه اقتصادی تأکید کرد. فعالان حاضر نیز به چالشهایی چون ضعف برندینگ، بیثباتی قیمتها، نبود استراتژی مشخص برای صادرات، کاهش انگیزه در میان بافندگان جوان و عدم حمایت مؤثر دولت اشاره کردند. در بخش پایانی نشست، راهکارهایی چون بهرهگیری از واقعیت افزوده و هوش مصنوعی، ایجاد اتاق فکر تخصصی و تقویت نقشآفرینی بخش خصوصی برای خروج از بحران فعلی فرش دستباف مطرح شد.
تصویر 22: نشست تخصصی اول با حضور استاد مهدی کشاورز افشار، عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس
کارگاه آموزشی اول: خلاقیت و نوآوری در طراحی فرش دستباف با ابزارهای هوش مصنوعی با ارائه علی اصغر خوشگفتار مقدم و محسن معمار
نخستین دوره آموزشی رویداد منطقهای فرش دستباف قم با محوریت «خلاقیت و نوآوری در طراحی فرش دستباف با استفاده از هوش مصنوعی» برگزار شد؛ تلاشی برای پیوند میان اصالت هنر سنتی و ظرفیتهای فناوریهای نوین. در بخش نخست، علیاصغر خوشگفتار مقدم، رئیس انجمن طراحان و نقاشان استان قم، با نگاهی علمی و تاریخی به معرفی هوش مصنوعی پرداخت و بر ضرورت مواجههای آگاهانه و فرصتمحور با این فناوری تأکید کرد. در ادامه، محسن معمار در یک کارگاه تخصصی، کاربرد ابزارهای تولید محتوای بصری با هوش مصنوعی را بهطور عملی آموزش داد. او با معرفی روشهایی چون «متن به تصویر» و «تصویر به تصویر» و تأکید بر نقش پرامپتنویسی دقیق، نشان داد که طراحان میتوانند با کمک این فناوری، به ایدههایی خلاقانه، متنوع و قابلاجرا دست یابند. این دوره آموزشی، در راستای توانمندسازی طراحان فرش دستباف قم و بهرهگیری نوآورانه از ابزارهای دیجیتال گامی، موثر واقع گردید.
تصویر 23: دوره آموزشی اول با حضور استاد علی اصغر خوش گفتار، رییس انجمن طراحان فرش دستباف قم و استاد محسن معمار، فعال در حوزه هوش مصنوعی
دوره آموزشی دوم: دیجیتال مارکتینگ برای فرش دستباف با ارائه استاد محمدرضا شیخ بهایی
دومین دوره آموزشی از رویداد منطقهای فرش دستباف استان قم روز پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۴ با موضوع «دیجیتال مارکتینگ در فرش دستباف» برگزار شد. در این دوره، استاد محمدرضا شیخ بهایی با تشریح اهمیت حضور فعال و هدفمند در فضای آنلاین، به معرفی ابزارها و راهکارهای نوین بازاریابی دیجیتال پرداخت و بر لزوم دادهمحور بودن تصمیمگیریها در حوزه فروش و صادرات تأکید کرد. او با تحلیل جایگاه صادراتی فرش دستباف ایران و ارائه روشهایی برای شناخت بهتر رفتار مشتریان، نشان داد که چگونه میتوان از ظرفیتهای دیجیتال برای توسعه بازار، ارتقای ارتباط با مخاطب و ایجاد برند شخصی بهره گرفت. این دوره برای آشنایی فعالان حوزه فرش با شیوههای نوین بازاریابی، تقویت مهارتهای ارتباطی و بهرهبرداری هوشمندانه از فناوریهای نو در مسیر ارتقای جایگاه فرش دستباف ایران در بازارهای داخلی و جهانی، فرصتی بسیار ارزشمند بود.
تصویر 24: دوره آموزشی دوم با حضور استاد محمدرضا شیخ بهایی، متخصص و محقق تجارت الکترونیک
نشست دوم: چالش ها و مشکلات حوزه فرش دستباف با ارائه استاد فتحعلی قشقایی فر
نشست دوم از سلسله نشستهای تخصصی فرش دستباف استان قم در تاریخ ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۴ با ارائه استاد فتحعلی قشقاییفر و با محوریت چالشهای نیروی انسانی و بازاریابی برگزار شد. وی با اشاره به اهمیت نیروی انسانی در حوزه فرش دستباف، بیان داشتند که انسان بر مبنای تفکر و اندیشه استوار است. این تفکر و اندیشه است که به او قدرت خلق و نوآوری میبخشد. در حوزه فرش دستباف، نیروی انسانی قلب تپندهی تولید به شمار میرود. مهارت، خلاقیت و دقت این نیرو، تعیینکنندهی کیفیت و ارزش فرشهای دستباف است. بدون نیروی انسانی ماهر و با انگیزه، امکان تولید فرشهای دستباف باکیفیت و رقابتپذیر در بازار وجود نخواهد داشت. استاد قشقایی فر همچنین بر لزوم توجه به نیازهای اجتماعی و فرهنگی نیروی انسانی، از جمله شرایط مناسب کار، حقوق و مزایای منصفانه و بسترهای لازم برای ارتقای فردی، تأکید کردند. این عوامل، باعث افزایش انگیزه، رضایت شغلی و وفاداری به حرفه در میان نیروی انسانی فعال در این صنعت شده و در نهایت، موجب رونق و توسعهی پایدار فرش دستباف خواهد شد.
تصویر 25: نشست تخصصی دوم با حضور استاد فتحعلی قشقایی فر، مدرس دانشگاه کاشان
نشست سوم: باید و نباید ها در مبارزه با قاچاق فرش دستباف با ارائه محسن شریفی علیائی
در سومین نشست از رویداد منطقهای فرش دستباف استان قم که روز سهشنبه ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۴ برگزار شد، استاد محسن شریفی علیائی با تمرکز بر معضل قاچاق فرش دستباف و ورود بیرویهی فرشهای دستباف افغان بافت به کشور، این پدیده را خطری جدی برای اعتبار و بازار فرش دستباف ایرانی دانست. او با اشاره به خلأ اطلاعاتی، نبود سازوکارهای نظارتی مؤثر، و نداشتن شناسنامهی واحد برای فرشهای تولید داخل، راهکارهایی چون استفاده از کد QR، راهاندازی بانک اطلاعاتی تولیدکنندگان و تولیدات، و نظارت گمرکی هوشمند را پیشنهاد داد. در ادامه نشست، فعالان حوزههای تولید، صادرات، آموزش و تجارت فرش دستباف نیز دیدگاههایی دربارهی ضرورت آموزشهای بازرگانی و حقوقی، توسعه برند ملی، تدوین نقشهی طراحی متناسب با بازار جهانی و اصلاح تعرفههای واردات مواد اولیه مطرح کردند و بر این نکته تأکید داشتند که حفظ هویت فرش دستباف ایرانی تنها در سایهی سیاستگذاری منسجم و حمایت همهجانبه از کل زنجیرهی تولید تا صادرات امکانپذیر خواهد بود.
تصویر 26: نشست تخصصی سوم با حضور استاد محسن شریفی علیائی، کارشناس رسمی دادگستری
نشست چهارم: مزایای رنگزاهای گیاهی نسبت به رنگزاهای شیمیایی با ارائه پروفسور کمال الدین قرنجیگ
در چهارمین نشست از رویداد منطقهای فرش دستباف استان قم که روز شنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۴ با سخنرانی پروفسور کمالالدین قرنجیگ برگزار شد، موضوع «مزایای رنگزاهای گیاهی نسبت به رنگزاهای شیمیایی» محور اصلی بحث قرار گرفت. استاد قرنجیگ با تأکید بر نقش کلیدی رنگرز در کیفیت نهایی فرش دستباف، سه اصل بنیادین رنگرزی یعنی یکنواختی، دقت در دستیابی به رنگ مطلوب و ثبات رنگ را شرح داد. او ضمن معرفی انواع ثباتهای رنگ (نوری، شستشو، و مالشی) و روشهای سنجش آنها، به اهمیت بالای ثبات در مقایسه با صرفاً درخشندگی رنگ اشاره کرد. در ادامه، تفاوتهای میان رنگزا و پیگمنت، دستهبندی رنگهای اسیدی، و روشهای مختلف رنگرزی سنتی و طبیعی بررسی شد. استاد قرنجیگ با تأکید بر پیوند میان علم، تجربه و درک هنری در فرآیند رنگرزی، رنگزاهای گیاهی را نه تنها ایمنتر و پایدارتر از مواد شیمیایی دانست، بلکه آنها را حامل هویت فرهنگی و زیستمحیطی هنر فرش دستباف ایرانی معرفی کرد.
تصویر 27: نشست تخصصی چهارم با حضور پروفسور کمالالدین قرنجیگ، متخصص حوزه رنگرزی الیاف
نشست پنجم: چالشها و مشکلات تولید و تأمین مواد اولیه فرش دستباف و آمار تولید با ارائه استاد هادی پورجهان
در پنجمین نشست رویداد منطقهای فرش دستباف استان قم که روز سهشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۴ برگزار شد، هادی پورجهان بهعنوان سخنران اصلی به تحلیل چالشهای تأمین مواد اولیه و اهمیت آمار تولید پرداخت. او با بیان اینکه دسترسی به آمار دقیق، پایهای برای برنامهریزی، تصمیمگیری، مذاکره و مطالبهگری آگاهانه است، از کاهش چشمگیر تولید فرش دستباف، افت تعداد بافندگان و تنزل صادرات طی سالهای اخیر ابراز نگرانی کرد. پورجهان همچنین به مشکلات جدی در تهیه پشم، ابریشم و رنگزاهای طبیعی پرداخت و کاهش کیفیت، وابستگی به واردات و فراموشی دانشهای بومی را از عوامل تهدیدکننده تداوم بافت فرش دستباف دانست. در پایان، او بر ضرورت توجه همزمان به سه محور اصلی یعنی تولید مبتنی بر داده، تقویت زنجیره تأمین و احیای مهارتهای سنتی تأکید کرد. این نشست با گفتوگوی جمعی حاضران و تبادل تجربهها پیرامون مسائل جاری فرش دستباف به پایان رسید.
تصویر 28: نشست تخصصی پنجم با حضور استاد هادی پورجهان، مدرس فرش دستباف
- رویداد پنجم:
پانصد و پنجاه و دومین نشست بنیاد قم پژوهی با موضوع «آشنایی با موسسه ایران گره و شناسنامه فرش دستباف قم» برگزار شد.
پانصدوپنجاهودومین نشست بنیاد قمپژوهی با عنوان «آشنایی با موسسه ایرانگره قم: شناسنامه فرش دستباف قم» شامگاه سهشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۴ به میزبانی دانشگاه طلوعمهر قم و با حضور جمعی از فعالان فرش دستباف قم، عوامل بنیاد قم پژوهی و جمعی از دانشجویان و علاقمندان حوزه فرش دستباف قم برگزار شد. در این نشست، که با حضور محمدرضا تاجررشتی (رشتی زاده) بنیانگذار و زهرا شوندی مدیرعامل ایرانگره برگزار شد، مخاطبان با برنامه ها، فعالیتها، اهداف و دستاوردهای این مجموعه خلاق و نوآور آشنا شدند.
تصویر 29: سخنرانی آقای محمدرضا رشتی زاده، بنیان گذار مجموعه ایران گره و زهرا شوندی، مدیر ایران گره[3]
موسسه ایرانگره که با تکیه بر سه اصل اصالت، شفافیت و منزلت پا به عرصه گذاشته، تلاش دارد تا جایگاه فرش دسبتاف قم و ایران را بهعنوان یکی از شاخصترین نمادهای هنر ایرانی حفظ کرده و ارتقا دهد. سخنرانان نشست با مرور تجربیات شخصی و حرفهای خود، به آسیبشناسی وضعیت کنونی فرش دستباف ایران به ویژه قم پرداختند و بر لزوم تحولی بنیادین در شیوههای معرفی، عرضه و بازاریابی فرش دستباف تأکید کردند. این رویداد فرصتی برای گفتوگو درباره ضرورت پیوند میان دانش بومی و فناوریهای نوین در مسیر آیندهی فرش دستباف قم فراهم آورد.
تصویر 30: حضور جمعی از فعالان و علاقمندان حوزه فرش دستباف در نشست قم پژوهی
- رویداد ششم:
20 خرداد، روز ملی فرش دستباف ایران
20 خرداد، روز ملی فرش دستباف ایران به پیشنهاد بخش خصوصی و با تصویب شورای فرهنگ عمومی کشور، پس از سالها در تقویم رسمی ایران جای گرفت تا فرصتی برای پاسداشت فرش دستباف ایرانی و توجه دوباره به جایگاه آن فراهم شود. این روز که همزمان با روز بیست خرداد، سالروز ثبت جهانی فرش دستباف ایران در یونسکو می باشد، بهانهای است برای بازخوانی تاریخی که در آن، فرش دستباف نهفقط بهعنوان یک کالای هنری، بلکه بهمثابه سندی از فرهنگ، تمدن و زیست اجتماعی مردم ایران شناخته میشود.
[IMAGE-31]
تصویر 31: فرش دستباف ایران، نماد هنر، فرهنگ و تاریخ ایران[4]
از آنجا که فرش دستباف ایران، یکی از شناختهشدهترین نمادهای هویت ایرانی در جهان است، روز ملی فرش دستباف ایران بستری برای شنیدن صدای پدیدآورندگان آن به ویژه بافندگان، بازاندیشی در سیاستهای حمایتی، و ایجاد پیوندی دوباره میان هنر دیرپای فرش دستباف با زندگی امروز می باشد. نشریه «دستباف» نیز به مناسبت روز ملی فرش دستباف ایران، نخستین شماره خود را منتشر کرده و تلاش نموده است با تمرکز بر یکی از مفاهیم کمتر پرداختهشده اما بنیادین در هنر قالی ایران، یعنی «زمان، آهستگی و پیوستگی»، به بازخوانی ابعاد فرهنگی، فلسفی و اجتماعی فرش دستباف بپردازد. این رویکرد، فراتر از نگاه صرفاً زیباییشناسانه یا اقتصادی، تلاشی برای نشان دادن پیوند عمیق این هنر دیرینه با ریتم زندگی ایرانی، حکمت نهفته در فرایند بافت، و استمرار معنایی آن در گذر زمان می باشد.
[IMAGE-32]
تصویر 32: 20 خرداد، روز ملی فرش دستباف ایران، بستری برای شنیدن صدای بافندگان