در دومین شماره نشریه دستباف در بخش «چشماندازها»، با آقای جواد کاظمی، رئیس اتحادیه صادرکنندگان فرش دستباف قم همراه شدیم؛ شخصیتی که بهتازگی این مسئولیت مهم را بر عهده گرفته است. ایشان نزدیک به چهار دهه در عرصه تولید و صادرات فرش دستباف ابریشمی قم فعالیت داشته و با تجربهای گرانبها، شناخته میشوند. آقای کاظمی با تأکید بر اعتماد و همراهی همکاران محترم صنف فرش دستباف قم، یادآور میشوند که طی این سالها چهار دوره در هیئتمدیره اتحادیه تولید و فروش فرش دستباف و پنج دوره در هیئترئیسه اتحادیه صادرکنندگان فرش دستباف قم حضور فعال داشتهاند. اکنون نیز علاوه بر ریاست اتحادیه صادرکنندگان فرش دستباف قم، بهعنوان خزانهدار و عضو هیئترئیسه اتاق بازرگانی قم ایفای نقش میکنند. او باور دارد که این مسیر، نتیجه اعتماد همکاران و همراهی جامعه فرش دستباف ایران است. در ادامه به برنامههای عملیاتی و چشماندازهای ایشان در زمینه بهبود فروش و گسترش صادرات فرش دستباف ابریشم قم خواهیم پرداخت.
چشمانداز اتحادیه صادرکنندگان فرش دستباف قم، نگاهی به افقهای پیش روی فروش و صادرات فرش دستباف ابریشم قم
چکیده
راهکارهای اساسی برای بازگشت به بازارهای جهانی و گسترش مشتریان خارجی:
در گفتوگو با آقای جواد کاظمی، یکی از اصلیترین موضوعات، بررسی چالشهای حوزه فروش و صادرات فرش دستباف ابریشم قم بود. او با اشاره به جایگاه ویژه این هنر تأکید میکند که فرش دستباف ابریشم قم در دنیا نظیری ندارد و رقیبی برای آن متصور نیست، اما معرفی ناکافی و کمبود فعالیتهای تبلیغی و بازاریابی باعث شده تا این گنجینه ارزشمند آنچنان که باید در سطح بینالمللی شناخته نشود. به باور او، دو محور اساسی میتواند نقشه راه بازگشت به بازارهای جهانی و گسترش مشتریان خارجی باشد:
- افزایش دیده شدن فرش دستباف قم در سطح بینالمللی
به گفته جواد کاظمی، نخستین نیاز این حوزه «دیده شدن» است. بسیاری از مردم در جهان هنوز با این هنر اصیل ایرانی آشنا نشدهاند. او بر این باور است که حضور پررنگ و هدفمند در نمایشگاههای معتبر جهانی، استفاده از ظرفیت رایزنان بازرگانی در کشورهای مختلف و بهکارگیری ابزارهای بازاریابی دیجیتال، میتواند مسیر معرفی فرش دستباف قم به بازارهای جهانی را هموار کند. وی تأکید میکند که در شرایط امروز، رسانههای نوین و ابزارهای دیجیتال نقش کلیدی در معرفی برندها دارند و فرش دستباف قم باید با زبان روز دنیا، خود را به مخاطبان بینالمللی بشناساند.
- شناخت دقیق سلایق مشتریان نهایی در بازارهای هدف
کاظمی معتقد است که تولید فرش دستباف زمانی میتواند جایگاه واقعی خود را بازیابد که بر اساس نیاز و خواسته مشتریان شکل گیرد. او توضیح میدهد که بازارهای جهانی هرکدام سلیقه و ذائقه خاص خود را دارند و شناخت این تفاوتها برای موفقیت صادرات ضروری است. به همین دلیل، از نگاه او باید تجار داخلی و خارجی به همکاری فراخوانده شوند تا با انتقال دقیق نیازها و علایق مشتریان نهایی ارتباط میان بازار و تولیدکنندگان برقرار گردد. این ارتباط منسجم میتواند مسیر تولید هدفمند را هموار کرده و از تولید فرشهای دستبافی که تناسبی با نیاز واقعی بازار ندارند، جلوگیری کند.
برنامههای پیش روی دوره جدید اتحادیه صادرکنندگان فرش دستباف قم:
- ایجاد بانک اطلاعاتی جامع مشتریان و بازارهای هدف و حضور در نمایشگاههای بزرگ جهانی (برنامه کوتاهمدت ۶ تا ۱۲ ماهه)
کاظمی معتقد است که برای آغاز هر حرکت جدی در حوزه صادرات، باید شناخت دقیقی از مشتریان و بازارهای هدف به دست آورد. ایجاد یک بانک اطلاعاتی جامع از مشتریان بالقوه و بالفعل، نخستین گام در این مسیر است. در کنار آن، حضور فعال و پررنگ در نمایشگاههای بزرگ جهانی بهعنوان ویترین بینالمللی، فرصتی خواهد بود برای معرفی ظرفیتهای فرش دستباف ابریشم قم و برقراری ارتباط مستقیم با خریداران و تجار خارجی.
- ثبت و تقویت برند فرش دستباف قم در سطح بینالمللی بر اساس داستان سرایی (برنامه میانمدت ۲ تا ۳ ساله)
به باور رئیس اتحادیه، فرش دستباف قم باید هویت مستقل و شناختهشدهای در سطح جهانی پیدا کند. او بر این نکته تأکید دارد که «ثبت برند» تنها یک اقدام حقوقی نیست، بلکه باید با مجموعهای از فعالیتهای تبلیغاتی و بازاریابی، درباره این هنر اصیل داستان سرایی کرد تا نام قم بهعنوان خاستگاه اصلی فرش دستباف ابریشمی منحصر به فرد در ذهن مخاطبان جهانی ماندگار گردد.
- تطبیق تولیدات با نیاز و خواسته بازارهای جهانی (برنامه میانمدت ۲ تا ۳ ساله)
کاظمی یکی از کلیدیترین اولویتها را همراستاسازی تولید با خواستههای بازارهای جهانی میداند. او معتقد است بدون شناخت دقیق از سلایق مصرفکنندگان، حتی بهترین فرشهای دستباف نیز ممکن است جایگاه خود را در بازار پیدا نکنند. بر همین اساس، در این برنامه تلاش خواهد شد تا تولیدکنندگان با دریافت بازخورد مستقیم از بازار، محصولات خود را متناسب با ذائقه و نیاز واقعی مشتریان طراحی و عرضه کنند.
- ایجاد شبکه پایدار مشتریان خارجی و تلاش برای بازگشت فرش دستباف ابریشمی قم به جایگاه نخست جهانی (برنامه بلندمدت ۵ ساله)
در نگاه بلندمدت، استفاده از ظرفیتهای فضای دیجیتال و ایجاد یک شبکه پایدار میتواند انقلابی در معرفی و عرضه فرش دستباف قم ایجاد کند. این شبکه بهعنوان مرجع معتبر، امکان دسترسی مستقیم مشتریان خارجی به تولیدکنندگان را فراهم کرده و فرآیند فروش را شفافتر و کارآمدتر خواهد کرد. به اعتقاد کاظمی، این اقدام همراه با سایر برنامهها میتواند فرش دستباف ابریشمی قم را دوباره به جایگاه شایسته خود در بازارهای جهانی بازگرداند.
چشم انداز اتحادیه صادرکنندگان فرش دستباف قم:
به باور جواد کاظمی، رئیس اتحادیه صادرکنندگان فرش دستباف قم، فرش دستباف ایران با وجود همه چالشها از جمله تحریمها، تغییر شرایط اقتصادی و کاهش تقاضای داخلی، همچنان سرمایهای ملی و گنجینهای بیبدیل در سطح جهانی است. او تأکید میکند که آینده این هنر به میزان انطباق تولیدات با نیازها و سلایق واقعی بازارهای جهانی وابسته است؛ چرا که تنها در صورت همسویی با خواستههای مشتریان میتوان به بازگشت پرقدرت فرش دستباف ایران به صحنه تجارت بینالملل امیدوار بود.
کاظمی با نگاه امیدوارانه بر این باور است که فرش دستباف ابریشم قم به دلیل کیفیت ممتاز، اصالت و تنوع طرحها و شهرت جهانی خود، جایگزینناپذیر است و چشماندازی روشن در انتظار آن قرار دارد. او آینده صادرات این هنر اصیل را در گرو سه کلیدواژه مهم میداند: برندسازی حرفهای، داستانسرایی هنرمندانه و معرفی هدفمند در بازارهای جهانی. به گفته او، تحقق این رویکردها میتواند بار دیگر فرش دستباف ایران را به پرچمدار صادرات غیرنفتی کشور بدل سازد.
رئیس اتحادیه صادرکنندگان فرش دستباف قم همچنین بر ضرورت همافزایی و مشارکت میان اتحادیهها، تشکلها و فعالان حوزه فرش دستباف تأکید میکند و میگوید تنها در سایه همکاری جمعی میتوان موانع موجود را پشت سر گذاشت. او چشمانداز دوره جدید اتحادیه را چنین ترسیم میکند: ایجاد مسیری هموار، شفاف و پایدار برای تولید و صادرات فرش دستباف ابریشم قم و بازگرداندن این هنر فاخر ایرانی به جایگاه نخست در بازارهای جهانی.
نویسندگان: گروه تولید محتوای ایران گره